UPS sistemində batareya ən kritik və eyni zamanda ən tez köhnələn hissədir. Səhv seçim ya lazımsız xərcə, ya da enerji kəsintisi anında sistemin dayanmasına gətirib çıxarır.

1. Nə qədər müddət işləməlidir?

İlk sual budur: enerji kəsiləndə sistem neçə dəqiqə işləməlidir? İki fərqli ssenari var və onlar tamamilə fərqli batareya tələb edir:

  • Qısa avtonomluq (5–15 dəq) — məqsəd serverləri təhlükəsiz söndürmək və ya generatorun işə düşməsini gözləməkdir. Burada yüksək cərəyan verə bilən AGM batareyalar (məsələn Sprinter tipli seriyalar) uyğundur.
  • Uzun avtonomluq (1–8 saat) — generator yoxdursa və sistem uzun müddət işləməlidirsə, daha böyük tutumlu, dərin dövrə davamlı batareyalar (OPzV, OPzS) lazımdır.

2. Tutum hesablaması — sadə qayda

Təxmini hesablama üçün: yükün gücünü (Vt) sistem gərginliyinə (V) bölün, lazım olan saatı vurun və 25–30% ehtiyat əlavə edin. Məsələn, 2000 Vt yük, 48V sistem, 30 dəqiqə (0,5 saat) üçün:

2000 ÷ 48 = 41,7 A → 41,7 × 0,5 = 20,8 Ah → ehtiyatla təxminən 27 Ah.

Bu, sadələşdirilmiş hesablamadır. Real layihədə batareyanın boşalma sürətinə görə tutum itkisi (Peukert effekti), inverterin FİK-i və gələcək yük artımı da nəzərə alınmalıdır — ona görə dəqiq hesablama üçün mütəxəssislə məsləhətləşmək daha düzgündür.

3. Temperatur — çox vaxt unudulan amil

Batareyanın pasportundakı bütün rəqəmlər 20–25°C üçün göstərilir. 30°C-də ömür təxminən iki dəfə qısalır, 10°C-də isə mövcud tutum təxminən 20% azalır. Ona görə batareya otağının kondisionerlə saxlanması bahalı görünsə də, əslində batareya dəyişmə xərcindən ucuz başa gəlir.

4. Blok yoxsa 2V hüceyrə?

  • 12V blok batareyalar — kiçik və orta sistemlər üçün, quraşdırması sadə, ilkin qiyməti aşağı
  • 2V hüceyrələr — böyük sistemlər üçün. Hər hüceyrəni ayrıca izləmək və dəyişmək mümkündür, ömrü daha uzundur, amma yer və ilkin xərc daha çoxdur

5. Nəyi soruşmalısınız

Təchizatçıdan aşağıdakıları tələb edin — bunlar olmadan müqayisə etmək mümkün deyil:

  • Batareyanın istehsal tarixi (6 aydan köhnə anbar qalığı almayın)
  • Layihə ömrü (design life) və hansı temperaturda göstərildiyi
  • Boşalma cədvəli — konkret sizin cərəyanınızda neçə dəqiqə verdiyi
  • Zəmanət şərtləri və zəmanətin nə vaxtdan başladığı
  • Mənşə sənədi — orijinallıq təsdiqi